Diagnoza psychologiczna – Cel, przebieg i efekty diagnozy
Diagnoza psychologiczna ma na celu całościową ocenę stanu psychicznego pacjenta w odniesieniu do określonych (i ogólnych) obszarów funkcjonowania w jego bliskim otoczeniu.
Diagnoza psychologiczna służy identyfikacji (i klasyfikacji) zaburzeń psychicznych. Proces diagnostyczny jest złożony i obejmuje kilka etapów od sformułowania pytań diagnostycznych, dobór odpowiednich metod, zbieranie informacji o pacjencie i jego otoczeniu do analizy i połączenia pozyskanych danych.
W diagnozie podejmujemy kilka kroków: opisujemy i oceniamy stan pacjenta, wyjaśniamy przyczyny jego zachowań, przewidujemy możliwy przyszły rozwój sytuacji i planujemy odpowiednie działania naprawcze.
Cel diagnozy psychologicznej
Celem diagnozy psychologicznej jest zatem odpowiedź na postawione pytania lub sformułowanie kolejnych.
Efektem diagnozy jest rozpoznanie objawów zaburzeń, określenie ich przyczyn, kontekstu i uwarunkowań. Niekiedy efektem diagnozy będzie przewidzenie możliwych zachowań, ich dynamiki, prognozowanie przyszłego rozwoju sytuacji lub planowanie interwencji terapeutycznej.
Diagnoza psychologiczna służy zatem do oceny zdolności adaptacyjnych i funkcjonowania psychospołecznego pacjenta.
Istotnym w diagnozie jest etap poznania mocnych stron i zasobów pacjenta.
Stąd też ważnym aspektem diagnozy jest identyfikacja zasobów pacjenta, które mogą wspierać nawiązywanie kontaktu, motywację do leczenia i gotowość do zmian.
Diagnoza psychologiczna pozwala na określenie źródeł powstawania kryzysów, przez to i dobór odpowiednich form terapii oraz wskazanie zaleceń dotyczących dalszego działania pacjenta w życiu. Dodatkowo u osób z niepełnosprawnością lub problemami adaptacyjnymi diagnoza pomaga opracować skuteczny plan przystosowania do nowych warunków życia.
Właściwie postawiona diagnoza psychologiczna charakteryzuje się rzetelnym, szczegółowym opisem funkcjonowania pacjenta. Uwzględnia ona patologię i mechanizmy powstawania zaburzeń oraz uwzględnia przewidywanie zastosowania działań zapobiegawczych.
Kompleksowa i profesjonalnie wykonana diagnoza powinna także zawierać uzasadnienie postawionych hipotez, być oparta na gruntownej wiedzy o pacjencie, ale i doświadczeniu zawodowym oraz naukowym specjalisty.
Naturalnym etapem po wykonaniu prawidłowej diagnozy psychologicznej jest przejście do terapii psychologicznej.
Diagnoza psychologiczna dziecka, młodzieży, dorosłych – Łódź, Zgierz, Ozorków – dr Izabella Szum